BESTE BOEK
Ferris Jabr
Becoming Earth
Random House
.jpg)
ecologie
evolutie
leven
Dit is precies het soort boek waar mijn hart sneller van gaat kloppen. In Becoming Earth slaagt Jabr erin je te overtuigen dat onze planeet leeft, door de Aarde van de diepe lagen van de aardkorst tot hoog in de lucht te verkennen, en te laten zien hoe leven zelfs op de plekken waar je het niet verwacht bruist. Duidelijk wordt dat er niet alleen leven óp de Aarde is, maar dat de Aarde en leven onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Leven wordt gevormd door de omgeving, maar diezelfde omgeving wordt net zo goed door leven gevormd in het ultieme proces van co-evolutie.
toon andere favorieten
2
Amir Alexander
Liberty’s Grid
University of Chicago Press
.jpg)
ruimtelijke ordening
geschiedenis
wiskunde
verenigde staten
De manier waarop onze leefomgeving is ingericht laat zich alleen verklaren als we de sociale context begrijpen waarin deze tot stand is gekomen en zegt ongelooflijk veel over ons. De ruimtelijke keuzes die we maken zijn nooit willekeurig en hoewel we sommige keuzes heel bewust maken, is het overgrote deel het gevolg van impliciete keuzes die voortkomen uit opvattingen die dominant zijn op het moment dat ze gemaakt worden. Alles om ons heen is politiek, maar het is moeilijk om dat écht goed uit te leggen. Alexander weet in Liberty’s Grid op meesterlijke wijze kraakhelder te schetsen hoe het radicale grid dat tweederde van de Verenigde Staten beslaat terug te voeren is op een radicaal idee over vrijheid dat via Descartes en Locke gestalte kreeg in de nieuwe wereld onder regie van Thomas Jefferson. Een verrijkend én hoogst amusant boek dat ik maar moeilijk neer kon leggen.
3
Sara Imari Walker
Life as No One Knows It
Riverhead Books
.jpg)
leven
informatie
evolutie
wetenschap
Vorig jaar schreef Walker mijn favoriete artikel dus toen ik dit jaar zag dat ze een boek had geschreven ben ik er direct ingedoken. Mijn verwachting was hoog maar werd volledig ingelost. De theorie die Walker in het boek uiteenzet (assembly theory) geeft een verhelderende kijk op wat leven is en het boek voelt daardoor af en toe alsof je een kijkje mag nemen in de geheime code achter het universum. Volgens Walker is leven niet opgebouwd uit cellen of organismen maar uit informatie-stambomen waarin door tijd en ruimte heen informatie op voorgaande informatie voortbouwt en steeds complexer wordt, tot het zo complex geworden is dat het niet meer in ons universum bestaan zou kunnen hebben zonder overerving van informatie. Een verbazingwekkend simpele theorie voor wat leven is, met potentieel verstrekkende gevolgen voor ons als mensheid.
4
Nicola Twilley
Frostbite
Penguin Press
.jpg)
koeling
voedselsysteem
geschiedenis
Over koeling wordt maar zelden geschreven, terwijl het is ongelooflijk belangrijk is voor de manier waarop onze samenleving functioneert. Het verbaasde me niet dat er een goed boek over geschreven kon worden, maar Nicola Twilley heeft wel echt álles uit de kast gehaald om er wat van te maken. Zoveel verschillende aspecten van koeling kwamen aan bod, en toch voelde het nergens geforceerd aan—het hele boek las als een samenhangend en goed opgebouwd verhaal dat bovendien heerlijk was om te lezen.
5
Charles Duhigg
Supercommunicators
Random House
.jpg)
communicatie
psychologie
Communicatie is in zo’n beetje elk onderdeel van het leven cruciaal om eruit te halen wat erin zit en Duhigg geeft in dit boek een fantastische handleiding om er beter in te worden. Interessant, direct praktisch toepasbaar en goed geschreven.
6
Marcel van Engelen
De Stad
De Bezige Bij
.jpg)
ruimtelijke ordening
geschiedenis
Amsterdam
Heerlijk leesbare recente geschiedenis van de (ruimtelijke) ontwikkeling van Amsterdam die, zoals Geert Mak op de flap ook verklaart, “hoognodig geschreven moest worden”. Het is bewonderenswaardig hoe Van Engelen het voor elkaar krijgt om zo’n leesbaar boek te schrijven en tegelijkertijd voldoende de diepte in gaat om begrijpelijk te maken waaróm dingen gebeurden zoals ze gebeurden. Daarbij scheelt het dat deze geschiedenis zich nog zo recent afspeelde dat veel van de (hoofdrol)spelers nog leven en de auteur zelf hebben kunnen vertellen hoe het in hun perspectief allemaal verlopen is. Het resultaat mag er wezen.
7
Hampton Sides
The Wide Wide Sea
Doubleday
.jpg)
scheepvaart
geschiedenis
kolonialisme
verenigd koninkrijk
Het boek kwam naar mijn idee wat traag op gang maar als ‘ie eenmaal rolt dan derdert ‘ie ook. Het tijdperk waarin de wereld in kaart werd gebracht blijft voor mij een eindeloos interessante periode. The Wide Wide Sea is op z’n best waar met sappige details beschreven wordt hoe het (eerste) contact met allerhande culturen verliep. Duidelijk wordt dat sommige dingen zo inherent aan mensen zijn dat we ze allemaal delen maar juist ook hoe breed het scala aan culturele diversiteit was voordat globalisering écht toe begon te slaan. Hoewel figuren zoals James Cook vandaag de dag vaak controversieel zijn en vaak ofwel als held ofwel als kwaadaardig worden neergezet, weet Sides een gelaagd portret te schetsen dat noch de positieve, noch de negatieve kanten van Cook ontkent en daardoor een goed beeld schetst.
8
Zoë Schlanger
The Light Eaters
Harper
.jpg)
botanie
ecologie
biologie
Planten staan binnen het spectrum van leven ongeveer zo ver van ons af als mogelijk. Toch delen we—heel ver in het diepe verleden—dezelfde afkomst. Recente wetenschappelijke inzichten maken een nieuwe blik op planten mogelijk en misschien wel noodzakelijk. Planten komen in onze ogen vrij passief over maar blijken zich op voor ons bijna onbegrijpelijke wijze “bewust” te zijn van hun omgeving en actief te handelen. Veel planten passen hun “gedrag” zelfs op allerlei manieren aan hun omgeving aan, zo laat wetenschappelijk onderzoek inmiddels overweldigend zien. Ik vond dit boek verhelderend en goed geschreven. Het verruimde mijn blik op de complexe en mooie wereld waar we in leven.
BESTE ARTIKEL
Michael Lewis
The Canary
The Washington Post
.jpg)
lange termijn visie
overheid
idealisme
The Canary is een prachtig artikel van Michael Lewis, de man achter het boek The Fifth Risk. In dat boek adresseert Lewis het risico dat het negeren van complexe (en vaak niet erg tot de verbeelding van het grote publiek sprekende) lange termijn overheidsprojecten met zich mee brengt. Op de korte termijn merk je er vaak niets van maar op langere termijn kunnen de gevolgen desastreus zijn (en heeft vaak niemand door dat het prima voorkomen had kunnen worden). Denk bijvoorbeeld aan de woningnood, de veel te traag op gang komende energietransitie of het falende openbaar vervoer. De vaak wat stoffige mensen bij de overheid die achter de schermen zorg dragen voor dit soort opgaven (ik mag stoffig zeggen want ik ben er zelf ook één) opereren altijd in de schaduw van politici en staan daardoor zelf vrijwel nooit in de schijnwerpers. Het beeld ontstaat daardoor al snel dat er weinig interessante mensen bij de overheid rondlopen maar uit eigen ervaring weet ik dat dat volstrekte nonsens is. In dit artikel schetst Lewis het verhaal van Chris Mark. Een Amerikaanse ambtenaar die met zijn technische onderzoek naar mijnschachten de levens van vele mijnwerkers redde. Niet voor de glorie, niet voor het geld, maar vanuit de overtuiging dat het juist is. Een prachtig en mooi geschreven verhaal dat goed laat zien hoe abstracte besparingen op ambtenarij—zoals recent voorgenomen door ons kabinet—op langere termijn onverwachte en verstrekkende gevolgen kunnen hebben.
toon andere favorieten
2
Sharon Lerner
How 3M Executives Convinced a Scientist the Forever Chemicals She Found in Human Blood Were Safe
ProPublica
.jpg)
complot
PFAS
onderzoeksjournalistiek
machtsmisbruik
Ik heb me altijd afgevraagd hoe bedrijven als Shell het voor elkaar kregen om decennialang geheim te houden dat ze de aarde naar de vernieling helpen. Je zou toch verwachten dat in zo’n groot bedrijf met zoveel mensen altijd wel iemand uit de school klapt en dat dat vervolgens ergens wordt opgepikt. Dit artikel geeft een aardig goed beeld van binnenuit hoe zoiets in z’n werk gaat en is wat mij betreft een schoolvoorbeeld van goede journalistiek.
3
Ferris Jabr
The Mysterious, Deep-Dwelling Microbes That Sculpt Our Planet
New York Times
.jpg)
ecologie
leven
Ferris Jabr schreef dit jaar mijn favoriete boek en dit artikel is een deel uit dat boek. Voor ik het boek las, las ik dit artikel en na afloop ben ik direct op zoek gegaan wat de auteur nog meer op z’n naam had staan en zo toen kwam ik zijn boek tegen. Ik speur zelden het internet af op zoek naar meer werk van een auteur, maar dit artikel was zo ongelooflijk sterk dat het in dit geval heel normaal aanvoelde. In deze longread zoomt Jabr in op microben die diep in de aarde leven en dat was voor mij een totale eye-opener. Microben die diep in keihard gesteente leven? Daar had ik nog nooit van gehoord en het zou zelfs niet in me op zijn gekomen dat daar wel eens leven te vinden zou zijn. Goed onderzocht, heerlijk geschreven en machtig interessant.
4
Samuel Hughes
The Beauty of Concrete
Works in Progress
.jpg)
architectuur
ornamenten
massaproductie
Hughes laat in dit stuk zien dat architectuur tegenwoordig niet ornamentloos is omdat het—zoals veel mensen denken—te duur is, maar dat het een kwestie is van smaak (van architecten). Ornamentenproductie is in de 20ste eeuw namelijk gerevolutionariseerd door nieuwe technologieën en goedkoper dan ooit. De waarde van dit stuk zit hem wat mij betreft grotendeels in het feit dat de auteur een zeer wijdverspreide aanname die vrijwel nooit ter discussie gesteld wordt kraakhelder weet te weerleggen.
5
Liz Pelly
The Ghosts in the Machine
Harper’s Magazine
.jpg)
muziek
spotify
commercie
machtsmisbruik
Het overgrote deel van de 20ste eeuw hadden grote platenlabels een ijzeren greep op de muziekindustrie. Met de komst van het internet en programma’s als Napster werd die greep losgeweekt en zakte het oligopolie van de grote labels door het ijs. Maar Napster was illegaal en na een periode vol juridisch touwtrekken kwam Spotify met een verlossend antwoord dat de industrie revolutionariseerde. Een van de beloftes van het bedrijf was om muzikanten en consumenten dichter tot elkaar te brengen. Inmiddels zijn we alweer even verder en zit Spotify zo stevig in het zadel dat ze (samen met YouTube Music) praktisch een oligopolie hebben, en dan ligt machtsmisbruik op de loer. Het bedrijf dat ooit claimde muzikanten het podium te geven dat ze verdienden zoekt tegenwoordig vooral mogelijkheden om muzikanten zo min mogelijk te hoeven betalen. En daar zijn ze in toenemende mate succesvol in. Schrikbarend voor een speler die zo centraal staat in de business. Dit artikel is uitstekend onderzocht en omschrijft goed waarom het (volledig legale) businessmodel van Spotify zo desastreus is voor muziek als kunstvorm.
6
David C. Krakauer & Chris Kempes
Problem-Solving Matter
Aeon
.jpg)
leven
informatie
Zoals Newton energie van een algemeen begrip tot een wetenschappelijke term verhief, ondergaat informatie nu dezelfde transformatie. En die incorporatie van informatie in de wetenschap opent hele nieuwe werelden. Daarmee ontstaan onder andere nieuwe perspectieven op de vraag wat leven eigenlijk is: materie die informatie ordent. Dit artikel geeft een interessante inkijk in dat perspectief.
7
Matt Alt
The Joy of Clutter
Aeon
.jpg)
spullen
consumptiemaatschappij
Rommel wordt vaak als iets negatiefs beschouwd: te veel spullen hebben zou het gevolg zijn van te veel consumeren en associëren we daarom niet bepaald met duurzaamheid. Dit artikel suggereert het tegenovergestelde: opgeruimdheid is het gevolg van veel ruimte hebben om alles weg te kunnen stoppen enerzijds en voldoende geld hebben om je te kunnen veroorloven om dingen weg te smijten (en later weer terug te kopen) anderzijds. Een goed ‘rommeltje’ is niet simpelweg een willekeurige opeenstapeling van troep maar een zorgvuldig gecureerde verzameling van spullen die een veelzeggend verlengstuk vormen van de eigenaar ervan. Onze rommel is geen puinhoop maar in het beste geval een zelfgecreëerd mini-ecosysteem speciaal voor onszelf; de plek waar we alles om ons heen hebben waar we ons fijn bij voelen.
8
David A. Taylor
Inside the Crime Rings Trafficking Sand
Scientific American
.jpg)
zand
misdaad
socio-ecologische destructie
Zand is zo alomtegenwoordig dat het moeilijk voor te stellen is dat het ooit schaars zal worden. Als je echter hoort dat China tussen 2011 en 2013 meer zand gebruikte (6,6 gigaton) dan de Verenigde Staten in de gehele 20ste eeuw (4,5 gigaton), snap je misschien dat zelfs iets wat zo veel voorkomt eindig is. Dat komt doordat zand een belangrijk ingrediënt van beton is. Het wordt door de toenemende vraag steeds moeilijker om aan goed zand te komen en waar schaarste is, ontstaat een gat in de markt. Om aan de waanzinnige vraag naar zand te kunnen voldoen, is een zandmaffia onststaan die wereldwijd zand wint met weinig oog voor de schade die ermee wordt aangericht aan sociale en ecologische systemen. Ik had hier weinig weet van en dit uitstekende artikel schudde me goed wakker.
9
Marco Giancotti
Boundaries Are in the Eye of the Beholder
Plankton Valhalla
.jpg)
taal
complexiteit
Marco Giancotti schrijft op zijn website Plankton Valhalla over datgene wat wetenschap oplevert, dat meer is dan technologische vooruitgang of interessante weetjes. Het soort wetenschappelijke inzichten dat onze kijk op het leven verrijkt. In dit essay beschrijft hij mooi hoe de betekenis van onze woorden nooit exact vast ligt. Niet alleen omdat de definitie kan verschillen, maar ook omdat de interpretatie van wat het woord aanduidt altijd voor interpretatie vatbaar is. Anders gezegd, afhankelijk van de socio-culturele context waarin we ons begeven, zullen we een ander beeld bij bepaalde zaken hebben. Waar jij aan denkt als je paars hoort, zou ik bijvoorbeeld roze kunnen noemen. Dat lijkt een klein verschil maar als je bedenkt dat geen enkel woord écht helemaal qua definitie vastligt—wat Giancotti aardig goed weet te onderbouwen—betekent het dat we er ons altijd bewust van moeten zijn dat hetgeen dat we overbrengen niet per de hetgeen is dat we bedoelen te zeggen. Zelfs als we er nog zo zorgvuldig over na hebben gedacht. Hoe groter de verschillen tussen zender en ontvanger, hoe groter dit effect zal zijn. Het helpt bijvoorbeeld verklaren waarom innovatie nog steeds vaak moeite heeft om een bepaald geografisch gebied te ontstijgen, ondanks enorme vooruitgang in informatietechnologie.
10
Claire L. Evans
What’s a Brain?
Wild Information
.jpg)
evolutie
informatie
Het brein is een fascinerend ding. Maar misschien wel niet zo uniek als we vaak denken. Recent onderzoek naar informatieverwerking suggereert dat cognitie op een spectrum bestaat en dat in zekere zin de hele wereld een grote computer is die is opgebouwd uit steeds kleinere computers. Zo blijken slijmzwammen in staat om berekeningen te doen die kunnen concurreren met onze beste computers. De wereld heeft dus wel wat weg van een computer, maar meer accuraat dan zeggen dat de wereld op een computer lijkt, is zeggen dat een computer op de wereld lijkt. De levende ‘computers’ die door evolutie zijn ontstaan, zijn namelijk nog altijd veel geavanceerder dan wat wij zelf in staat zijn om te creëren. Dus misschien kunnen we—in plaats van ons blind te staren op het krijgen van antwoorden van de computers die we zelf bouwen op steeds ingewikkeldere vragen—beter proberen onze problemen zo te formuleren dat de natuur ons het antwoord kan geven.
11
Ashley Krause
‘Place Authenticity’ is an Important, Overlooked Part of Life
Psyche
.jpg)
stedelijke ontwikkeling
genius loci
Authenticiteit van de leefomgeving is een aspect dat in stedelijke ontwikkeling zelden een criterium vormt. In vergaande processen van standaardisering waarin nationaal (of zelfs mondiaal) opererende partijen bouwprocessen domineren is het gevoel met de specificiteit van plekken (de genius loci) behoorlijk weggeëbd. Dat is niet alleen jammer maar heeft—zoals dit artikel laat zien—ook grote gevolgen voor ons welbevinden. Een pleidooi voor meer kennis van de lokale context, zowel ruimtelijk als sociaal. En geen moment te vroeg.
12
Mary H. K. Choi
What My Adult Autism Diagnosis Finally Explained
The Cut
.jpg)
neurodiversiteit
autisme
Een prachtig introspectieve beschrijving van een vrouw die er op latere leeftijd achter kwam dat ze autisme heeft. Interessant, aangrijpend en ontroerend.
13
Erik van Aken
Chaos and Cause
Aeon
.jpg)
complexiteit
chaos
Geweldig stuk over het verband tussen oorzaken en gevolgen dat laat zien dat een orkaan zowel wel als niet door de vleugelslag van een vlinder aan de andere kant van de planeet kan worden veroorzaakt.
14
Arnold Schwarzenegger
Arnold Schwarzenegger’s 77 Lessons at 77
Arnold’s Pump Club
.jpg)
levenslessen
Er zijn niet veel mensen die het opeenvolgend maken als profsporter, Hollywood-ster en gouverneur. Bij mijn weten zelfs maar één. Het is dan ook niet gek dat Arnold op 77-jarige leeftijd een behoorlijke dosis wijsheid in pacht heeft. En zoals het een wijsgeer betaamt is hij niet te beroerd om die met zijn medemens te delen.
15
Roger Martin
Where to Start with Strategy?
Roger Martin
.jpg)
strategie
Martin deelt een pragmatische blik op strategie die—in plaats van een utopisch eindbeeld—de bestaande situatie als uitgangspunt neemt en van daaruit incrementele verbetering centraal stelt. Direct inzetten op het best denkbare staat het bereiken van realistische verbeteringen vaak in de weg.
16
Jonathan S. Blake & Nils Gilman
Governing for the Planet
Aeon
.jpg)
governance
globalisering
De auteurs stellen dat mondiale problemen ook mondiale governance nodig hebben en dat dat onmogelijk te combineren is met het huidige systeem van nationale soevereiniteit. Een gewaagde stelling maar een die ze overtuigend weten te onderbouwen. Interessanter is dat ze een alternatief systeem voorstellen, een wenkend perspectief. Hoewel elke suggestie onvolkomenheden zal hebben, weten de auteurs hun suggestie overtuigend te brengen en daarmee in ieder geval duidelijk te maken dat betere alternatieven om de problemen van de 21ste eeuw het hoofd te bieden mogelijk zijn.
17
Cameron Maynard
I Spent Three Years Inhaling Tacos and Corn Dogs in Eating Contests. Here’s Why I Stopped
Texas Monthly
.jpg)
comedy
eetwedstrijden
Er zijn wel eens van die dingen waarvan je je afvraagt wat mensen in vredesnaam bezielt om zich er mee bezig te houden. Ik heb me dat herhaaldelijk afgevraagd over eetwedstrijden. In dit artikel beschrijft iemand op aandoenlijk open (en hilarische) wijze welke gedachten ertoe kunnen leiden dat je zoiets als hobby oppakt. Ik heb enorm gelachen, maar waardeer het vooral enorm dat iemand de tijd neemt om de wereld een kijkje in het gênante hoekje van diens bovenkamer te gunnen.
18
Samantha Rose Hill
Beyond Authenticity
Aeon
.jpg)
filosofie
handelingsvermogen
Krijgen we het beste beeld van wie we écht zijn als we onszelf onafhankelijk van anderen beschouwen of juist als we ons in relatie tot anderen beschouwen? Filosofen als Heidegger dachten het eerste terwijl filosofen als Jaspers—die zijn carrière als psycholoog begon—juist het tweede dachten. Volgens Hannah Arendt is het een schijntegenstelling. Wie wij echt zijn is niet diep in ons DNA geprint maar ontstaat ook niet simpelweg door interacties met onze omgeving. Het is onze wil. De keuzes die we in het nu bewust maken in hoe we ons tot de wereld willen verhouden. Geen genetisch of sociaal geconditioneerde keuzes dus maar een bewust afgewogen keuze die het resultaat is van vrije wil. Een krachtige filosofie die ons noch dwingt de eenzaamheid op te zoeken, noch ons een speelbal van de wereld maakt.
19
Zack Savitsky
What Is Entropy? A Measure of Just How Little We Really Know
Quanta Magazine
.png)
entropie
natuurkunde
informatie
Entropie dwaalt als concept inmiddels al de nodige tijd rond en de tweede wet van de thermodynamica is onwrikbaar. Toch blijft het concept ongrijpbaar. Dit artikel geeft een uitstekende overview van de stand van zaken omtrent de wetenschap met betrekking tot entropie vanuit verschillende invalshoeken en legt een en ander begrijpelijk uit.
20
Hans Stegeman
The European Dream Differs from the American Dream
Tipping Point Economics
.png)
macro-economie
europa
specialisatie
Zo’n beetje iedereen is er inmiddels van overtuigd dat het bruto binnenlands product een imperfecte maatstaf is om het succes van een land aan af te meten. Toch duikt ’ie nog op allerlei plekken op alsof dat niet het geval is. Zo ook in het rapport dat Mario Draghi schreef over het toekomstige concurrentievermogen van Europa, waarin hij op basis van het bbp per inwoner schetst dat Europa de welvaartsgroei van de Verenigde Staten niet kan bijbenen en een voorstel doet voor het versterken van de Europese economie. Hans Stegeman zet in dit stuk uiteen waarom Draghi’s logica waarschijnlijk niet tot het gewenste resultaat zou leiden en schetst de contouren van een beter bij Europa passend alternatief dat mij in ieder geval een stuk aantrekkelijker in de oren klinkt dan Amerika proberen te achtervolgen.
BESTE LIED
Joe Goddard & Barrie
Moments Die
Domino Recording Co
.png)
pop house
indie rock
mindfulness
“Ook deze tijd zal eenmaal de goede oude tijd heten”, schreef Godfried Bomans ooit. Ik vond dit altijd een mooie quote en dat vind ik nog steeds, maar sinds dit jaar ben ik hem anders gaan interpreteren. Op een van de vele avonden waarin ik mijn pasgeboren baby in slaap aan het wiegen was kwam Moments Die voorbij. Misschien was het de treffende poëzie van het nummer, misschien was het omdat ik mijn baby in mijn armen bijna voor mijn ogen zag veranderen, misschien was het omdat ik net met overspanningsverschijnselen te kampen had gehad doordat ik te veel op de toekomst gefixeerd was, of misschien was het nog heel wat anders, maar plotseling drong een besef diep door: Moments Die. Ieder moment is uniek, ieder moment heeft schoonheid, ieder moment gaat voorbij. Als we niet in staat zijn om te genieten van de momenten die ons gegeven worden, in al hun complexiteit, dan gaat het leven aan ons voorbij. Deze tijd wordt niet de goede oude omdat we het verleden altijd verheerlijken, maar omdat in alles altijd schoonheid schuilgaat. Het is alleen vaak pas achteraf dat we goed in staat zijn die te herkennen doordat we meer bezig zijn met het verleden en de toekomst dan met het heden.
toon andere favorieten
2
Bon Iver
AWARDS SEASON
Jagjaguwar
.png)
folk
country
veerkracht
Justin Vernon heeft eigenlijk nooit veel meer nodig gehad dan zijn stem met wat subtiel gitaarspel. Na twee meer experimentele albums waarin hij de hoeken van het speelveld behoorlijk verkend heeft, weet Vernon als geen ander wat écht nodig is om een nummer te laten werken en in dit nummer laat hij zien hoe je met bijna niets een waanzinnige diepgang kan creëren. AWARDS SEASON bouwt uiterst subtiel op vanaf niet meer dan Justin Vernon’s stem met wat ruis van wind die zachtjes langs een klok suist op de achtergrond. Al bij de openingszin “I can handle way more than I can handle” resoneert AWARDS SEASON op een diep emotioneel niveau en voel ik iets in me breken, maar “you can be remade, you can live again” zingt Vernon niet veel later en ik voel een kracht door mijn lichaam stromen. Vernon breekt je af en geeft je wat je nodig hebt om jezelf weer op te rapen en verder te gaan. Een emotioneel meesterwerk.
3
Jessica Pratt
The Last Year
City Slang
.jpg)
folk
country
Ik hoorde dit nummer begin dit jaar voorbij komen en was in de volle overtuiging dat het een klassieker was die al die jaren buiten mijn vizier was gebleven. Pas toen ik na een aantal dagen grijsdraaien besloot het album op te zoeken kwam ik erachter dat het nummer dit jaar was uitgebracht. The Last Year is—net als de rest van het album—een masterclass in eenvoud. Ieder detail klopt en is zo verfijnd dat Pratt het met relatief weinig ingrediënten voor elkaar heeft gekregen om iedere luisterbeurt interessant te houden doordat je steeds nieuwe dingen blijft ontdekken. Ik heb het album vooral als geheel grijsgedraaid dit jaar maar dit nummer zal altijd een speciaal plekje in mijn hart houden.
4
Moby
Lift Me Up (Austher Italo Trance Remix)
Club Eterno
 (500x500).png)
italo trance
remix
Austher maakt van Moby’s new agey synth-pop plaat Lift Me Up een “italo trance”-plaat die dansvloeren zo ongeveer naar een andere existentiële dimensie kan trekken. De opbouw van deze remix is waanzinnig. De plaat begint met een catchy baslijntje en plaagt met de wat droge vocalen van Moby die steeds net niet tot een piek lijken te komen. Op de achtergrond bouwt de muziek steeds verder op tot Moby uiteindelijk luidkeels “Oh, la, la, la, la!”uitschreeuwt en de muziek in een glorieuze ontploffing van energie piekt die je door je hele lichaam voelt.
5
Mk.gee
Are You Looking Up
R&R Digital
.png)
rock
bedroom pop
Het beste nummer van een geweldig album. Hoewel de wat cryptische lyrics voor interpretatie vatbaar zijn roepen ze bij mij beelden op van iemands interne worsteling om zijn of haar plek op deze wereld te vinden. Muzikaal ligt het heerlijk in het gehoor, terwijl het hoogst onorthodox in elkaar zit en ook prima als vaag en wazig omschreven zou kunnen worden. Maar misschien maakt de schijnbare paradox van een wazige plaat die toch catchy is het juist wel zo’n meesterwerk.
6
Mily Clément
Banja (Moving Still HiNRG Edit)
No Bad Days
 (500x500).png)
italo
remix
madagaskar
Wanneer lekkere remixen van obscure oude platen ergens voorbij komen in een DJ-set, dan is het altijd duimen dat de rechten verleend worden om ze uit te brengen. Bij deze remix van een Malagassische plaat uit de jaren 90—die ik voor het eerst in 2021 voorbij hoorde komen—zal het flink speuren zijn geweest naar de nazaten van de oorspronkelijke maker maar begin dit jaar stond ik nog steeds klaar om de plaat bij uitgave direct aan te schaffen. Als een plaat zo lang je interesse weet vast te houden, is dat een prestatie op zich. Het is dan ook een bijzonder lekker plaatje.
7
Baby Lasagna
Rim Tim Tagi Dim
Polydor
.png)
rock
punk
Als je een plaat over urbanisatie maakt heb je mijn aandacht. Als het ook nog een lekker nummer is, zit je bij mij helemaal aan het goede adres. Baby Lasagna stond dit jaar op het Songfestival zo’n plaat op te voeren met een flinke dosis humor en een bak charisma waar ik jaloers op ben. De sfeer van het nummer heeft een soort urgentie die de onomkeerbaarheid en ingrijpendheid van urbanisatie perfect weet over te brengen. Je voelt het platteland bijna leegstromen bij de dwingende drum van het nummer: rim-tim-tagi-digi, dim-tim-tagi-digi-dim!
8
Froukje
Geef het Terug
Frok ’n Roll
.jpg)
pop
Froukje is wat mij betreft op dit moment de beste schrijver van songteksten in Nederland. Nederlandstalige muziek klinkt naar mijn idee snel vrij lomp, maar Froukje schrijft poëtische teksten die aangenaam zijn om naar te luisteren en die voor meerdere interpretaties vatbaar zijn. De muziek zit bovendien knap in elkaar en complementeert op originele manier de teksten.
BESTE GAME
Slow Bros.
Harold Halibut
Slow Bros.
.jpg)
avontuur
science fiction
mysterie
PS5
Bij het maken van Harold Halibut zijn zo ongeveer alle conventies genegeerd: het gaat allemaal ongelooflijk traag, er zijn geen heldere doelen, het is weinig uitdagend om te spelen en moet door de stop-motion stijl waanzinnig duur zijn geweest om te maken. Het is duidelijk dat het spel niet met commerciële intenties gemaakt is, maar het resultaat van een liefdevol proces met als doel om iets bijzonders te maken en dat spat er vanaf. Door de onconventionele keuzes is het spel totaal uniek en sluit conceptueel alles perfect op elkaar aan. Mensen hebben—zoals een personage in deze game opmerkt—erg de neiging om dingen in hokjes te stoppen, maar dat is in het geval van dit spel vrijwel onmogelijk want er is eigenlijk niets vergelijkbaars. Maar ik blijf een mens en de next best thing als in een hokje stoppen niet lukt, is om er labels aan te hangen: ontroerend, hilarisch, sfeervol, introspectief, menselijk, intiem, authentiek, mooi, gezellig, troostend en inspirerend. Harold Halibut is zeker niet in ieder opzicht perfect maar als geheel vond ik het verdraaid dicht tegen perfectie aanzitten en is het een prachtige en verrijkende ervaring (met geweldige muziek). Ik heb Harold Halibut inmiddels al weer een tijdje geleden uitgespeeld maar denk nog met regelmaat terug aan een van de vele mooie momenten die het spel rijk is.
toon andere favorieten
2
LocalThunk
Balatro
Playstack
.png)
strategie
poker
roguelike
Switch
Een spel dat geniaal is in z'n eenvoud. Je begint met een normaal deck kaarten pokerhanden te spelen, maar als je goed speelt kun je nieuwe combinaties en jokers ontgrendelen die hogere scores mogelijk maken. Elke ronde is hetzelfde maar toch totaal anders. In een ronde moet je op basis van je deck en beschikbare jokers een strategie uitstippelen maar doordat je nooit vooraf weet welke kaarten je trekt zijn gedurende de ronde constant tactische besluiten nodig om de strategie te laten werken. Zeer verslavend door een relatief korte duur van de rondes, en een heerlijke brain trainer.
3
Nomada Studio
Neva
Devolver Digital
.png)
platformer
puzzel
circle of life
Switch
Het is duidelijk waar de makers van Neva hun inspiratie vandaan halen. De game doet grafisch soms denken aan klassiekers zoals Journey, Badland en Monument Valley, maar de belangrijkste invloeden komen duidelijk van de Japanse animatie-studio Ghibli. De antagonisten halen duidelijk visuele inspiratie uit de No-Face uit Spirited Away en de protagonisten van karakters uit Princess Mononoke. Maar beter goed gejat dan slecht verzonnen, en goed is deze game zeker. Met bekende visuele elementen en thematiek is namelijk een sfeer gecreëerd die geheel eigen en uniek aanvoelt. Knap is ook dat het spel zonder dat er in gesproken wordt op emotioneel niveau weet te raken.
4
Balloon Studios
Botany Manor
Whitehorn Digital
.png)
puzzel
botanie
Switch
Een heerlijk rustgevende puzzelgame die moeilijk genoeg is om een voldaan gevoel te geven wanneer je een puzzel oplost, maar niet zo moeilijk dat het frustrerend wordt. De goed uitgevoerde setting van een negentiende eeuws landhuis met een landgoed eromheen geeft het spel een aangename vibe en geeft ziel aan de puzzels. Botany Manor was een absoluut genot en had van mij veel langer mogen duren.
5
Shared Memory
Animal Well
Bigmode
.png)
platformer
puzzel
mysterieus
Switch
Zoveel verborgen hoekjes die je alleen ontdekt door creatief gebruik van een paar simpele tools die je gedurende het spel vergaart. De dromerige, magische sfeer van het spel maakt het een visueel genot om overal doorheen te bewegen.
6
Team Asobi
Astro Bot
Sony Interactive Entertainment
.png)
platformer
nostalgie
familie
PS5
Heerlijke feelgood game die bol staat van de nostalgie door 30 jaar PlayStation historie te vieren met verwijzingen naar klassieke games. De gameplay is afwisselend, origineel en heerlijk ter ontspanning door de goed gebalanceerde moeilijkheid die nergens onredelijk moeilijk voelt, maar wel af en toe een uitdaging biedt.
7
Snoozy Kazoo
Turnip Boy Robs a Bank
Graffiti Games
.png)
roguelike
comedy
Switch
Laagdrempelige en korte roguelite met een flinke dosis absurdistische humor. Ik zou er zelf niet zo snel op zijn gekomen, maar een knolraap spelen die een bank berooft, was precies waar ik behoefte aan bleek te hebben.
BESTE FOTO
George Steinmetz
Nouakchott Fishing Boats
.jpg)
visserij
mauritanië
voedselsysteem
George Steinmetz bracht dit jaar het boek Feed the Planet uit. Daarin verkent hij wat er nodig is om een wereldbevolking die naar de 10 miljard groeit te voeden. Een duidelijk onderdeel van het antwoord op die vraag is schaalvergroting. Met foto’s vanuit de lucht toont hij op prachtige wijze de moeilijk te bevatten schaal waarop veel voedselproductie plaatsvindt om de wereldbevolking te voeden. Het hele boek is fascinerend en bovenal een esthetisch genot, maar deze foto raakte mij het meest. De interessante combinatie van opschaling zonder technologisch te upgraden geeft een bijzonder en verrassend effect. Bij grootschalige visserij zou ik zelf al snel aan een—esthetisch minder aantrekkelijke—schuit van jewelste denken maar regionale specialisatie hoeft dus niet gepaard te gaan met (onduurzame) industrialisering.
toon andere favorieten
2
Gosse Bouma
Moments of Solitude on the Dutch Countryside
.jpg)
platteland
stad
contrast
Gosse Bouma schiet prachtige plaatjes van de stad. Zo ook deze foto van een eenzame koe in het weiland met op de achtergrond de stad die op bijna onheilspellende wijze vanuit de mist opdoemt. De juxtapositie van de beide elementen toont op prachtige wijze de spanning tussen het hier bijna absurdistisch extensieve platteland en de bruisende dichtheid van de stad.
3
Henri Koskinen
Slime Mold
.jpg)
microfotografie
slijmzwam
Buiten het vermogen van onze ogen liggen hele werelden verborgen in ons zichtveld. Slijmzwammen zijn fascinerende organismen die onverwacht complex gedrag vertonen, maar ze blijken er ook heel bijzonder uit te zien. Deze foto—die Koskinen dit jaar inzond voor de Nikon Small World Competition—laat in een prachtige compositie de kleurrijke Cribraria cancellata zien. Je ziet de zwam bijna een plannetje smeden.
4
Rachael Talibart
A Beach Somewhere
.jpg)
natuur
paradox
Golven zijn bewegend water en zijn dus per definitie altijd in beweging. Ze hebben iets ongrijpbaars. Een golf op de foto “vastleggen” heeft daarom iets paradoxaals. Kijk je nog wel naar een golf als ‘ie niet meer beweegt? Het heeft—misschien wel daardoor—ook iets fascinerends. Een goede compositie fotograferen is al niet makkelijk met een stilleven en met een golf dus extra uitdagend. Toch lukte het Talibart om ergens op het perfecte moment deze waanzinnig mooie foto te schieten van een willekeurige golf.
5
Gosse Bouma
Figure Skater on the Jaap Eden Ice Ring
.jpg)
schaatsen
ochtend
amsterdam
Deze prachtige foto van Gosse Bouma heeft iets onwerkelijks, maar misschien is dat gewoon omdat ik zelf liever niet onnodig vroeg mijn bed uit kom.
6
Tobias Hägg
Gullholmen
.jpg)
eiland
organische stedenbouw
zweden
Niet het soort verkaveling dat uit een stedenbouwkundig plan voortkomt, wel het soort verkaveling dat leuk is om naar te kijken.
7
Donato Lioce
Icelandic Highlands
.jpg)
natuur
rivier
ijsland
Prachtige luchtfoto van het altijd betoverende IJslandse landschap. Door het perspectief slaat het landschap optisch bijna plat tot een kleurrijke compositie die de kijker uitdaagt om te ontrafelen hoe het landschap in elkaar zit en daardoor blijft intrigeren.
8
George Steinmetz
Château de Villandry
.jpg)
tuin
voedselproductie
geometrie
Toen ik deze foto voor het eerst zag dacht ik door de hoek en de rechte lijnen dat het een videogame was. De strakke lijnen van de perfect onderhouden tuin hadden niet beter op een foto kunnen worden vastgelegd.
9
Przemysław Jakubczyk
Unexpected Role Swap
.jpg)
comedy
wildlife
Met meer dan 8 miljard mensen op aarde waarvan tegenwoordig een groot deel standaard een camera in z’n zak heeft zitten zouden dit soort foto’s me eigenlijk niet meer moeten verbazen. Toeval bestaat gewoon. Toch lijkt het te mooi om waar te zijn, maar mij hoor je niet klagen.
10
Arnold Welianto
Monstrous Column
.jpg)
ramp
vulkaanuitbarsting
Een prachtige en aangrijpende foto die in één beeld een ramp en de gevolgen van die ramp voor mensen weet vast te leggen.
11
George Steinmetz
Grain Market
.jpg)
voedselsysteem
graan
punjab
Deze foto legt in één beeld de bruis van een Indiase graanmarkt vast. De compositie en bijna monochrome setting creëren een aantrekkelijk beeld dat je als een soort ‘Waar is Wally?’-plaat eindeloos over de foto laat scannen.
12
Michael George
Northern Lights
.jpg)
noorderlicht
outdoor
gezelligheid
Geweldige foto die de een mooi contrast tussen de intieme gezelligheid van onze belevingswereld en de nietigheid van ons bestaan in relatie tot het ontzagwekkend grote heelal weet te vatten.
13
Liz Seabrook
Maokong Tea House
.jpg)
thee
stad
gezelligheid
taipei
Ik kan me bijna niets gezelligers voorstellen dan met geliefden een theetje te drinken in dit theehuis met uitzicht over de stad en het landschap daaromheen. Deze foto pakt uitstekend de essentie van de plek.
BESTE SERIE
Lauren LeFranc
The Penguin
HBO
.jpg)
misdaad
drama
Geen bovenmenselijke krachten in deze serie die zich in het Batman-universum afspeelt, maar des te meer menselijke emoties. Vaak zijn de meest enge dingen vooral eng doordat het niet helemaal duidelijk is wat er precies gaande is, maar in The Penguin worden de drijfveren en motieven van de superschurken juist uitgediept, en maakt hun herkenbare menselijkheid ze angstaanjagender dan ooit tevoren. Iets wat niet mogelijk zou zijn geweest zonder het geweldige acteerwerk en de magnetische uitstraling en natuurlijke autoriteit van Colin Farrell (die Oswald Cobb speelt) en Cristin Milioti (die Sofia Falcone speelt). De ijzige strijd om de sleutels tot de onderwereld van Gotham boeit van begin tot eind en schreeuwt om een vervolg.
toon andere favorieten
2
Eric Goode
Chimp Crazy
HBO
.jpg)
documentaire
misdaad
dierenwelzijn
De maker van Tiger King zet weer een ontluisterende docuserie neer over het houden van exotische dieren in de Verenigde Staten. Het is weer een ronduit bizar verhaal dat je niet zou kunnen verzinnen. De bijna karikaturale hoofdpersonen worden in al hun eigenheid en veelzijdigheid in beeld gebracht en lijken zich geenszins bewust van hun karikaturale eigenschappen. Hoogtepunt wat dat betreft was wat mij betreft de zo ongeveer in een barbiepop getransformeerde Tonia Haddix, die zonder een greintje spot aangeeft dat ze er wel graag natuurlijk uit wil blijven zien. Hoewel het hele verhaal nogal bizar is, brengt de maker iedereen respectvol in beeld en komt het perspectief van alle betrokkenen goed naar voren.
3
Issa López
True Detective: Night Country
HBO
.jpg)
detective
thriller
alaska
IJzingwekkende atmosfeer door de duistere poolsetting waarin alles gefilmd is, overtuigend acteerwerk en een goede afwisseling van tempo. Ik heb op het puntje van mijn stoel gezeten en heb na een bijzonder aangrijpend moment met open mond glazig voor me uit zitten kijken omdat ik me zo kon verplaatsen in de ingrijpende beslissing van het personage en geconfronteerd werd met het feit dat ik misschien onder extreme omstandigheden ook wel tot extreme keuzes in staat zou zijn. Series raken me niet vaak zo diep maar als het gebeurd is het ook echt bijzonder. Ik heb de dagen afgeteld tot er nieuwe afleveringen online kwamen.
4
Noah Hawley
Fargo
FX Productions
.jpg)
seizoen 5
dark comedy
thriller
misdaad
Fargo was inmiddels toe aan het vijfde seizoen. Het concept blijft simpel: de kijker een “waargebeurd verhaal” voorschotelen dat steeds verder escaleert tot het punt dat duidelijk wordt dat het onmogelijk nog waargebeurd kan zijn. Een groot deel van de lol zit hem vaak in de burgerlijke personages die door absurde omstandigheden tot abnormaal gedrag gedwongen worden. Dat werkt alleen met uitmuntend acteerwerk en dat wist Fargo ook dit seizoen weer te leveren. Goede personages, goed acteerwerk en een goed script.
BESTE ALBUM
Jessica Pratt
Here in the Pitch
City Slang
folk
singer-songwriter
In beperking toont zich de meester. Jessica Pratt weet een gelaagd pareltje neer te zetten met een beperkt aantal elementen: meer dan een gitaar, haar stem, wat drums en hier en daar wat subtiele complementaire instrumenten heeft ze niet nodig om een waanzinnige diepgang te bereiken. En dat in negen nummers van bij elkaar nog geen half uur. Geen catchy deuntjes of meezingbare refreintjes om makkelijk te scoren, maar subtiele, dromerige, intieme muziek die blijft boeien.
toon andere favorieten
2
Mk.gee
Two Star & The Dream Police
R&R Digital
rock
bedroom pop
shoegaze
Een bijzonder debuutalbum. Gordon heeft een unieke dromerige—soms bijna wazige—sound, die tegelijkertijd memorabel en verbazingwekkend coherent is. De muziek is gelaagd en Gordon schuwt geen ongebruikelijke ‘instrumenten’. Toch sluit alles naadloos op elkaar aan en klinkt het nergens geforceerd. Two Star & The Dream Police is catchy op de vreemdst mogelijke manier. Ik kan niet wachten om te horen wat deze man nog meer in zijn mars heeft.
3
Vampire Weekend
Only God Was Above Us
Columbia Records
.jpg)
indie rock
champer pop
Het eerste album van Vampire Weekend—dat inmiddels bijna 17 jaar oud is—sloeg destijds in als een bom. De band zette een uniek maar al direct geperfectioneerd geluid neer. Zoiets komt niet vaak voor en is—al is het alleen maar omdat de nieuwigheid er vanaf is—praktisch eigenlijk niet meer te overtreffen. Ik kan me voorstellen dat het als band niet alleen maar leuk is om op je hoogtepunt te beginnen. Je hebt geen zin om de rest van je carrière steeds hetzelfde trucje te herhalen, maar je publiek is iets van je gaan verwachten wat ook niemand anders kan bieden. Vampire Weekend weet sindsdien vaak een mooie balans te slaan waarin ze niet vergeten waar ze vandaan komen maar ook niet saai worden. Only God Was Above Us is daar weer een bewijs van. Het is als luisteraar meteen duidelijk dat je naar muziek van Vampire Weekend luistert maar het album brengt ook veel nieuws en sleept de luisteraar van begin tot eind mee.
BESTE PODCAST
Roman Mars & Elliott Kalan
The 99% Invisible Breakdown: The Power Broker
99% Invisible
.png)
new york
ruimtelijke ordening
machtsmisbruik
politiek
Robert Caro’s The Power Broker—een kolossaal boek van zo’n 1200 pagina’s—werd 50 jaar geleden tegen alle verwachtingen in een bestseller. Het boek is nog altijd zo relevant dat The New York Times 2024 uitriep tot het jaar van The Power Broker. Roman Mars en Elliott Kalan van 99% Invisible begonnen in januari met een twaalfdelige reeks podcasts verspreidt over de twaalf maanden van het jaar, waarin ze het boek zorgvuldig samenvatten. De reeks biedt echter zoveel meer dan alleen een samenvatting. De gebeurtenissen uit het boek worden met humor, treffende referenties en interviews met interessante en relevante gasten nieuw leven ingeblazen. En die gebeurtenissen liegen er niet om. The Power Broker beschrijft de rol die Robert Moses in de stedelijke ontwikkeling van New York had gedurende een groot deel van de twintigste eeuw, en het is onmogelijk om anders te concluderen dat dit een van de meest fascinerende figuren in de geschiedenis van de stedelijke ontwikkeling is geweest. Een man met ongekende visionaire kwaliteiten, maar ook een meedogenloze man die niets schuwde om zijn visie gestalte te geven. Ik heb elke maand de dagen afgeteld tot er een nieuwe aflevering online kwam en mijn verwachtingen werden elke maand weer waargemaakt. Als je ook maar enige interesse hebt in het onzichtbare spel dat schuil gaat achter stedelijke ontwikkeling is deze podcast een absolute must, zelfs als je het boek al gelezen hebt.
toon andere favorieten
2
Carl Miller
Kill List
Wondery & Novel
.png)
misdaad
dark web
true crime
Sommige dingen zijn bijna te bizar om te geloven. Deze podcast gaat over zoiets. Journalist Carl Miller krijgt van een ethische hacker een lijst met namen (de kill list) die hij van een website op de dark web heeft geplukt waar mensen een huurmoordenaar kunnen huren. De journalist besluit er alles aan te doen om de mensen op de lijst een noodlot te besparen en dat resulteert in meer dan dertig arrestaties en een wat luguber, maar ongelooflijk interessant verhaal. De podcast geeft inzicht in de beweegredenen achter een bijna onvoorstelbaar kwaadaardige daad en laat zien hoe normale mensen zomaar in abnormale omstandigheden terecht kunnen komen.
3
Alexi Mostrous
Elon’s Spies
Tortoise
.png)
misdaad
elon musk
machtsmisbruik
Elon’s Spies legt een vergrootglas op een van de (helaas) meest machtige personen ter wereld. Ik was sceptisch dat nóg meer informatie over Elon Musk interessant zou zijn omdat je links en rechts al doodgegooid wordt met informatie over de man, maar deze podcast had een heel interessante invalshoek. Een invalshoek die genadeloos blootlegt dat Musk een ongelooflijke hypocriet is die claimt voor vrijheid van informatie te zijn maar zelf zijn kapitaal inzet om voor hem persoonlijk onwelgevallige informatie te onderdrukken, en die in de schaduwen mensen laat stalken door private detectives om ze zwart te maken wanneer ze kritiek op hem leveren. Een narcistische psychopaat die zijn geld gebruikt om (soms onschuldige) mensen genadeloos kapot te laten maken als het hem persoonlijk ook maar een beetje voordeel oplevert.
4
Jessica Garrison & Ken Bensinger
Chameleon: The Michigan Plot
Campside Media
.png)
terrorisme
veiligheidsdienst
complottheorie
Een aantal jaar geleden werd in de Staten een extreem-rechts terroristisch plot ontmanteld. Deze podcast verhaalt hoe dit gebeurde en plaatst vraagtekens bij de methodes van de FBI: was er een rechts-radicale groep terroristen of een groep losers in de marge van de samenleving die door de FBI zelf werden opgestookt tot het verrichten van handelingen die ze anders nooit ondernomen zouden hebben? Hoogepunt: één van de terroristen die alleen ergens in wil stappen met mensen die hij écht kan vertrouwen en uit de gehele groep daarom maar drie mensen in vertrouwen neemt, die precies álle drie undercoveragenten zijn.
5
Grace Hughes-Hallett
Dangerous Memories
Tortoise
.png)
psychologie
kwakzalverij
Wanneer we in een persoonlijke crisis verkeren, komt ons brein in een flexibele modus die ons in staat stelt om veranderingen door te maken om een nieuwe crisis te voorkomen. Dat is een onaangename maar heel belangrijke fase om als persoon te kunnen groeien. Maar het maakt ons ook heel kwetsbaar, en wanneer iemand daar misbruik van maakt kan ons brein in korte tijd tot vreemde inzichten komen. Dangerous Memories is een podcast-reeks over een “therapeut” die vrouwen vreemde herinneringen aanpraat. Het is een aangrijpend verhaal dat inzicht geeft in het functioneren van ons brein wanneer we in crisis verkeren. Waarom waren zoveel mensen bijvoorbeeld vatbaar voor extreme complottheorieën tijdens de piek van de corona-pandemie? Als je begrijpt hoe ons brein werkt, komt een logisch antwoord op zo'n vraag opeens in zicht.
BESTE FILM
Kelly O'Sullivan
Ghostlight
Runaway Train
.jpg)
drama
comedy
rouw
Ghostlight is een prachtig verhaal over rouw, verdriet en familie. Op de zware momenten in het leven hebben we elkaar nodig en helpt het wanneer we ons open durven te stellen naar elkaar. Dat is vaak helemaal niet makkelijk, maar Ghostlight laat op prachtige wijze zien hoe waardevol het juist op zulke momenten kan zijn om ons echt in elkaar in te leven. De hoofdpersonen zetten emotioneel gelaagde en geloofwaardige personages neer en hun onderlinge chemie is waanzinnig. Het script maakt slim gebruik van Shakespeare’s Romeo and Juliet om de helende en verbindende kracht van kunst te laten zien, maar geeft ook een dubbele laag aan de film door het verhaal van de hoofdpersonen te laten ‘rijmen’ met het verhaal van Shakespeare. Deze gelaagdheid zorgt dat de film tot aan het eind blijft verrassen en helpt je als kijker de emoties van de personages te begrijpen zonder dat het er dik bovenop hoeft te worden gelegd.
toon andere favorieten
2
Denis Villeneuve
Dune: Part Two
Warner Bros. & Legendary Entertainment
.jpg)
science fiction
actie
woestijn
interplanetaire oorlog
Het verhaal van Dune is intrigerend en het acteerwerk sterk maar het sterkste aspect van de filmreeks is wat mij betreft de worldbuilding. Net als bij het eerste deel is ook nu de wereld van Dune weer verbluffend mooi en sfeervol gemaakt. Van het mysterieuze Arrakis tot het bloedstollend onmenselijke Giedi Prime dat het eindstation voor een volledig geïndustrialiseerde planeet laat zien. Het zal een flinke duit gekost hebben om deze film te maken, maar dat is dan ook echt te zien. Prachtige sets, kostuums en muziek. Het roept zulke specifieke sferen op dat ik me bij elke scène meen te herinneren hoe het er rook. Het voelt—anders gezegd—alsof ik erbij was en dat is misschien wel het hoogst haalbare als filmmaker.
3
Josh Margolin
Thelma
Bandwagon & Invention Studios
.jpg)
actie
comedy
ouderdom
familie
wraak
Een actiefilm met een hoogbejaarde dame als protagonist. Als je dat vind klinken als een concept dat leuke grappen op kan leveren ben je bij deze film aan het juiste adres. Bekende stijlfiguren uit actiefilms worden op geniale wijze op de hak genomen. Geriatrische grappen worden echter afgewisseld met mooie momenten, waardoor de film niet alleen heel grappig is maar ook een diepere boodschap brengt.
4
Coralie Fargeat
The Substance
Working Title Films, A Good Story & Blacksmith
.jpg)
body horror
zwarte humor
schoonheidsobsessiviteit
Op het eerste gezicht zoekt The Substance vooral sensatie op met Cronenbergiaanse gore en hyperseksualisering van het vrouwelijk lichaam, maar de visuele overdaad dient het hogere doel om een boodschap te leveren over het Faustiaanse pact dat met plastische chirurgie komt. Ook de filmkijker—die niet naar oudere vrouwen wenst te kijken in films, maar vrouwen die onder die druk voor botox of plastische chirurgie kiezen keihard veroordeelt wanneer het ‘onnatuurlijk’ wordt—wordt door film gedwongen kritisch in de spiegel te kijken. Leuk waren als filmliefhebber de vele verwijzingen die naar films werden gemaakt die de film beïnvloedt hebben. Zo werd bijvoorbeeld gerefereerd aan werk van Cronenberg (The Fly, Videodrome), Kubrick (The Shining, 2001: A Space Odyssey), Kaufman (Being John Malkovich, Eternal Sunshine of the Spotless Mind) en Aronofsky (Requiem for a Dream, Black Swan). The Substance is body horror op z’n best.
BESTE VIDEO
adumb
I Made a Graph of Wikipedia... This Is What I Found
wikipedia
data analyse
data verbeelding
De netwerkstructuur van ’s werelds grootste encyclopedie blijkt verrassend interessante lessen in pacht te hebben. Om daar achter de komen is—gezien de omvang van Wikipedia—een waanzinnige prestatie. Toch lukte het de maker van deze video om die netwerkstructuur in kaart te brengen. De patronen die naar voren komen vertellen verhalen over uiteenlopende zaken zoals mondiale sociale netwerken en geopolitiek.
BESTE ONTWIKKELPROJECT
Ville de Paris
Olympische Spelen
Parijs
.jpg)
olympische spelen
urban branding
duurzame ontwikkeling
Ik heb zelf niets met sport maar des te meer met steden. Waar steden elkaar ooit de tent uit vochten om de Olympische Spelen en andere wereldevenementen te mogen organiseren, lijken zulke evenementen in het westen tegenwoordig vooral gehekeld te worden omdat ze veel geld kosten en vaak weinig bijdragen aan maatschappelijke doelstellingen. Gevolg is dat vooral landen met een imagoprobleem nog happig zijn om ze te organiseren. Parijs liet dit jaar zien dat het ook anders kan. Geen protserige stadions waarvoor minderbedeelden hun woning uit gejaagd werden, maar een evenement waar vooral de stad zelf in de kijker stond. Zwemmen in de Seine, beach volleybal voor de Eiffeltoren, de marathon voor het Louvre langs en wielerraces dwars door de stad. De spelen zijn aangegrepen om de stad een impuls te geven. Zo is de stad jaren van tevoren begonnen met een immens project om zwemmen in de Seine weer veilig mogelijk te maken, met onder andere het technisch vernuftige Basin d’Austerlitz. Ook de Notre-Dame opende dit jaar weer de deuren na een prachtige restauratie van naar schatting 700 miljoen euro. Geen zinloze prestigeprojecten, maar het evenement als stok achter de deur voor een ambitieuze agenda die er toch al lag: radicaal vergroenen, het fietsnetwerk uitbreiden, het metronetwerk verbeteren en een Olympisch dorp uit de grond stampen dat na afloop dienst kan doen als gemengde woonwijk met allerhande voorzieningen, waaronder een park van zo’n drie hectare. Daarnaast werden nog allerlei tijdelijke maatregelen genomen—zoals het afsluiten van straten—die tijdens de spelen praktisch waren maar ook als experiment fungeerden voor eventuele permanente ingrepen na afloop van de spelen. De grootste winnaar van de spelen waren niet de atleten maar de Parijzenaren.
toon andere favorieten
2
Stad Antwerpen
Zuidpark
Antwerpen
.jpg)
park
verbinding
mobiliteitstransitie
Aan de zuidkant van Antwerpen lag sinds halverwege de 20ste eeuw een enorm parkeerterrein midden in het stedelijk weefsel. Dat is, in de woorden van de gemeente, “nuttig”, maar “ook een gemiste kans”. Daarom is het parkeren naar de ondergrond verplaatst en bovengronds een gigantisch park aangelegd dat de omliggende wijken ruimte geeft om te recreëren, overtollig water opvangt bij hevige regenbuien, en de nieuwe gebiedsontwikkeling Nieuw Zuid op aantrekkelijke wijze met de rest van de stad verbindt. Voor de inrichting van het park is uitgebreid met belanghebbenden gesproken, waardoor er voor ieder wat wils te vinden is. Het geheel getuigt van lef en visie op stadsontwikkeling.
3
Gemeente Amsterdam
Solitudobrug
Amsterdam
.jpg)
brug
De vrij sobere Solitudobrug moet het niet van z’n uiterlijk hebben maar is een uitstekende tactische ingreep in het weefsel van de stad. Ten westen van de Weespertrekvaart is de afgelopen jaren enorm verstedelijkt en ook de komende jaren is de stad er nog volop in ontwikkeling met bijvoorbeeld het Bajeskwartier. Dat heeft ertoe geleid dat de Weespertrekvaart steeds meer als barrière in de stad is komen te liggen. De Solitudobrug doet precies waar een brug voor bedoeld is en brengt stukken stad dichter bij elkaar. Als bewoner ben ik vooral blij met de vele nieuwe ommetjes die de brug mogelijk heeft gemaakt.
4
OMA
Pont Simone Veil
Bordeaux
.jpg)
brug
ontmoetingsruimte
democratische ruimte
In Bordeaux is een nieuwe brug over de Garonne aangelegd van meer dan een halve kilometer lang en maar liefst 44 meter breed. Het idee achter de brug is dat bewoners zelf invulling geven aan de nieuwe openbare ruimte op de brug. Elke vorm van detail is weggestript zodat er geld vrij kwam om de brug twee keer zo breed te maken en om een totaal blank canvas op te leveren waar bewoners zelf optimale creatieve vrijheid hebben. Ik hou wel van dit soort concepten en ben heel benieuwd of gebruikers het idee omarmen en we over een aantal decennia naar een onherkenbare brug kijken.
5
NEXT Architects
Stork
Amsterdam
.jpg)
architectuur
jongerenwoningen
roest
Ik vind nieuwe gebouwen eigenlijk vrijwel nooit aangenaam om naar te kijken, maar het door NEXT Architects ontworpen Stork doet het voor mij gewoon. Door slim materiaalgebruik en goede proporties is een gebouw uit de grond gerezen dat weinig pretenties heeft en als je het mij vraagt gewoon mooi is geworden.
BESTE THEE
Bitterleaf
Obsession 2024 Jiutaipo Raw Puer
.jpg)
raw puer
gekonfijte kers
floraal
Thee kan soms ongelooflijk uplifting zijn. Bij deze jongen voelde ik bijna een soort deurtje opengaan in mijn brein waaruit een enorme partij kleurrijke energie ontsnapte zodra ik er met mijn neus boven ging hangen. De thee heeft een aangename bitterheid die in de keel blijft hangen (‘huigan’) en levert zelfs na herhaaldelijk trekken nog een indrukwekkende ervaring. Abrikoos, gekonfijte kers, florale noten en een scala aan aroma’s waar ik niet eens een behoorlijke referentie voor heb knallen je neus in. Zo’n ongelooflijk intens automatische ervaring is iets wat je normaal alleen in een sterrenrestaurant aantreft, maar dus ook in deze thee waar je voor een paar tientjes een jaarvoorraad van op de kop kan tikken. Waanzinnig.
toon andere favorieten
2
Mei Leaf
Luxe Frontier
.jpg)
yaan zang cha
lao chuan qun ti zhong
aards
Tot mijn favoriete plekken op aarde behoren de plekken die een subtiele, complexe en toch heel karakteristieke geur op hebben gebouwd door decennia of soms zelfs eeuwen op een specifieke manier gebruikt te worden: een boekenwinkel, de kluszolder van mijn opa of een kinderboerderij bijvoorbeeld. Deze thee biedt een vergelijkbare complexiteit en diepte. Luxe Frontier staat vol van de aardse aroma’s die doen denken aan bibliotheken, boshutten, heet hout in sauna’s, herfstwandelingen door vochtige bossen, oud leer en cigarendoosjes. Het geeft zo’n rijke ervaring dat—net als op de kluszolder van mijn opa—direct een golf van herinneringen naar boven komt. De perfecte thee voor een winterse zondag op de bank.
3
Mei Leaf
Young Gushu 2024
.jpg)
raw puer
maocha
da ye zhong
gushu
Ongelooflijk bloemig en fruitig. Bladeren ruiken naar mandarijn, witte chocolade en lavendel. De thee zelf heeft wat guave, vanille, abrikoos, fudge en een geweldige bitterheid. Een geweldig verfrissende en enerverende thee die tegelijkertijd een aardend lichaamsgevoel geeft.
4
Yunnan Sourcing
First Flush “Competition Grade” Laoshan Green Tea
.jpg)
green tea
laoshan
first flush
Een heerlijke, fleurige groene thee voor bij zonnig weer. Noten van versgemaaid gras, lychee, kumquat, natte rotsen en gewassen rauwe andijvie. De thee heeft een goede body maar behoudt de lichtheid die je van een goede groene thee verwacht.
5
Bitterleaf
Marzipan
.jpg)
oolong tea
phoenix dancong
xingrenxiang
Prachtige balans tussen fruitige en notige aroma’s enerzijds en geroosterde accenten anderzijds. Een scala aan aroma’s is te herkennen in deze thee, maar wat Phoenix dancongs in mijn ogen zo bijzonder maakt is dat het geheel juist zo herkenbaar is en eigenlijk nergens anders op lijkt. Deze thee blinkt uit in die smaak.
6
Thés du Japon
Matcha from Wazuka, Kyôken-283 Cultivar
.png)
matcha
wazuka
Matcha die het zowel goed doet bij 60 graden bereiding als bij een intensere 80 graden. Romig mondgevoel en een goede (maar niet overheersende) umami body. Rijk aan aroma’s van grapefruit, toast en gras.
7
Bitterleaf
Long Live
.png)
raw puer
yiwu
Zijdezachte puer met bloemige en fruitige aroma’s. Sappige perzik, vlierbloesem, sinaasappelbloesem, witte druif, honing van wilde bloemen, orchidee. Extreem doordrinkbaar.
8
Farmerleaf
Spring 2024 Lao Man E
.png)
raw puer
lao man e
Heel bitter. Maar een heel plezante tongstrelende bitterheid die lang blijft hangen en vergezeld is van een zijdezacht mondgevoel en aroma’s van abrikoos, zure mat en bloesems. Dit was mijn eerste Lao Man E, en ik twijfelde lang of het wat voor mij zou zijn omdat ze bekend staan om de intense bitterheid. Blij dat ik de gok gewaagd heb want ik vond deze thee geweldig.
BESTE BIER
Croma
Back & Future BBA Stout (Borefts 24 Ed.)
.png)
imperial stout
barrel aged
Een smaakbom die toch een mooie balans weet te vinden. Meer op de voorgrond noten van koffie, mokka, carobe en bourbon, maar daaronder streelt een complexe laag van subtiele smaken je tong: kruidige kaneel, zoethout en salmiak, hout, karamel, stroop. Ik nam eerst een paar slokjes van een vriend, maar heb uiteindelijk zelf een hele gehaald. Deze beuker gaf een ervaring die alleen een stout kan brengen.
toon andere favorieten
2
Stu Mostów
Squeeze the Moment
.png)
fruited sour
koffie
sinaasappel
Sommige koffiebonen kunnen een unieke frisse bessensmaak geven wanneer ze op de juiste manier bewerkt worden. Dit bier heeft duidelijk goede koffiebonen gebruikt en weet die frisse funky smaak van koffiebonen op geniale wijze te presenteren. De subtiele ondertoon van sinaasappel maakt dit bier af (en dat zeg ik terwijl ik normaal een hekel heb aan sinaasappel in bier).
3
Stu Mostów
Peach on the Beach
.png)
fruited gose
perzik
Doet denken aan een goede fruitmilkshake met perzik en een onderlaag van banaan, maar zit ondanks de doordrinkbaarheid bomvol karakter door de nootachtige body en het gebruik van Philly Sour gist en zout.
4
Menno Olivier Brewing
Back & Future Cuvée Mixed Fermentation
.jpg)
wild ale
perzik
Een prachtig zuur bier dat verraderlijk doordrinkbaar is maar tegelijkertijd een ongelooflijke variatie aan aroma’s blootlegt.
5
Cantina Errante
21 Con Achillea
.jpeg)
wild ale
barrel aged
Geweldige sour met veel diepte door de vatrijping.
6
CoolHead Brew
Salmiac Licorice Cherry Sour
.jpg)
fruited sour
candy sour
Verrassend goede combinatie van ingrediënten die met elke slok interessant blijft en waar elk ingrediënt door een goede balans precies voldoende naar voren komt.
7
Insight Cellars
Norden’s Kriek
.jpg)
kriek
candy sour
Goed zure kriek met bijna snoeperige smaak van Deense kersen die een enorme funk aan het bier geven. Een heerlijk bier voor in de zon, of eigenlijk voor iedere gelegenheid.
8
Walhalla
MANA
.jpeg)
double ipa
new england dipa
Stevige jongen. Goede moutige body en flinke hoptoets. Zoet en bitter mooi in balans. Beetje marmalade, ananas, wat boterigs, wild grasveld als je ’s ochtends uit je tent kruipt in een Scandinavisch bos.
9
Les Intenables
Fluffy Clafoutis
.jpeg)
pastry sour
abrikoos
Fruitig, zuur en zoet. Sterke abrikoossmaak met ondertonen van citrus.
BESTE LEGOSET
Jared le Cras
Ominous Island
Bricklink
.png)
piraten
zeevaart
Ik heb een zwak voor goede landscaping en daar blonk deze set in uit. De set bevatte bovendien veel interessante bouwtechnieken, bevredigende mechaniekjes, origineel gebruik van blokjes en leuke verborgen geintjes.
toon andere favorieten
2
Antica Bracanov & Ashwin Visser
Barad-dûr
Lego
.png)
lord of the rings
Een kolossale set die als Lord of the Rings-fan een genot was om in elkaar te zetten door de vele easter eggs en de verrassende bouwtechnieken. Hele segmenten klikken soms op ongelooflijk bevredigende en onverwachte wijze in elkaar en vormen uiteindelijk een vloeiend geheel. Nadeel was dat de set snel ging vervelen om naar te kijken doordat de details vooral aan de binnenkant verstopt zitten en ’ie bovendien weinig kleur had.
3
Mike Psiaki
Dune Atreides Royal Ornithopter
Lego
.png)
dune
De ornithopter is een van de meest visueel indrukwekkende onderdelen uit het visueel zeer rijke Dune universum. Het was daarom voor mij een nobrainer om deze in elkaar te zetten en daar had ik geen spijt van. Wat een technisch meesterwerkje! Ik heb een vrij goed technisch inzicht maar zelfs na de set zelf in elkaar te zetten moest ik nog een aantal keer kijken hoe bepaalde mechaniekjes precies werken.
4
Henrik Rubin Saaby
Medieval Town Square
Lego
.png)
middeleeuwen
Het middeleeuwse stadsplein was een genot om in elkaar te zetten. Rijk aan kleur en details, zowel aan de buiten- als binnenkant van de gebouwen, waardoor de verbeelding geprikkeld werd en het middeleeuwse gevoel echt tot leven komt tijdens het bouwen. De set had interessante bouwtechnieken en werd nergens repetitief. Ik moet bij Lego altijd lachen hoe een hoekig blokje in de juiste context opeens een stuk kaas is en deze set wist met relatief simpele blokjes een rijkdom aan middeleeuwse ambachten tot leven te brengen.
5
Marina Stampoli
The Milky Way Galaxy
Lego
.png)
melkweg
Lego heeft een tijdje vrije saaie mozaïek-wandkunst uitgegeven maar heeft op een gegeven moment de transitie gemaakt naar kunstwerken voor aan de wand met meer diepte, waarin de inmiddels enorme variatie aan bestaande legoblokjes ten volle omarmd werd. Deze set was een genot om samen met mijn vrouw in elkaar te zetten en door origineel gebruik van blokjes steeds verrassend.
6
Theo Bonner & Zio Chao
Plum Blossom
Lego
.png)
botanie
De Japanse abrikoos was leuk om in elkaar te zetten maar is eigenlijk nog leuker om naar te kijken. Hij staat inmiddels al een tijdje tentoongesteld en ik heb nog geen enkele behoefte om hem op te bergen. Een mooie set voor een mooi prijsje.
BESTE DJ-SET
Lennart
Toy Tonics: Italomania
OXI
.png)
italo
laser disco
Lennart laat de spanningsboog geen moment verslappen in deze opzwepende knalset. Een verrassende mix van oude en nieuwe plaatjes vloeit moeiteloos in elkaar over waardoor “O ja, hoe heet dit nummer ook alweer?”tjes met “Wat is dit voor plaat?”jes worden afgewisseld.
toon andere favorieten
2
Paradice Sinema
Riotvan Radio #104
Riotvan
.png)
balearic
spacey
mellow
Deze set heeft een geweldige mellow flow die hem perfect maakt als achtergrondmuziek tijdens een werksessie of een huisfeestje, maar barst tegelijkertijd van het karakter. Een knappe mix die meer is dan de som der delen, meer dan een opsomming van platen. Platen uit verschillende genres en periodes worden vloeiend in elkaar overgemixt tot een geheel dat je op revisionistische wijze sommige platen met nieuwe oren laat horen.
3
Job Jobse
Dekmantel Ten
Dekmantel
.jpg)
house
euro house
Zoals zo vaak fabriceert Jobse ook nu weer een set die tot de laatste plaat niet loslaat. Het is altijd een verrassing wat Jobse in zijn platentas heeft zitten maar het is bijna altijd goed, en dat is ook nu weer het geval. Een paar onbekende pareltjes trekken het geheel naar een hoger niveau maar indrukwekkender is misschien wel hoe Jobse middelmatige platen zo in het geheel verweeft dat je ze in de context van de set voor een meesterwerk verwart.
4
Freudenthal & Cyranotaurus Cortex
Midsummer Dreams 2024
Feinstoff
.jpg)
laser disco
indie dance
Ik luisterde deze set voor het eerst op m’n werk toen ik aan het begin stond van een wat saaie productiesessie. Zoals een goede set dat kan doen, raakte ik bij deze in een lekkere uptempo flow en was ik na afloop van het uur klaar met iets waar ik zo’n twee uur voor had uitgetrokken. Ik had het nog naar m’n zin gehad ook.
5
Doctr
Flashmoods FM #5
Monomoods
.png)
italo
disco
Setje van Doctr gecreëerd ter ere van zijn nieuwe single Now You Can Fly. Die single komt inderdaad uitstekend uit de verf, maar de andere platen zijn er zeker niet aan ondergeschikt in deze onvervalst vrolijke disco-set.